Deprem Nedir?
· Yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yer yüzeyini sarsma olayına "DEPREM" denir.
· Oluşan titreşimler yapılarda depremin şiddetine , derinliğine , etkime süresine göre farklı oranlada hasara neden olmaktadır.
· Deprem sırasında açığa çıkan enerji, ses veya su dalgalarına benzeyen ve sismik dalgalar adı verilen dalgalar ile yayılır. Bu dalgalardan Cisim Dalgaları, P dalgaları ve S dalgaları olarak ikiye ayrılır. P dalgaları, en hızlı yayılan bu yüzden deprem kayıt aletlerinde (sismograf) en önce görülen dalgalardır. P dalgalarında, titreşim hareketi yayılma doğrultusu ile aynıdır. Daha yavaş yayılan S dalgaları, kayıt aletlerinde ikincil olarak görülen ve titreşim hareketi yayılma doğrultusuna dik olan dalgalardır. S dalgaları sıvı içinde yayılamazlar. Yüzey Dalgaları ise Cisim Dalgaları’na göre daha yavaş yayılırlar ancak genlikleri daha büyüktür. Hızı daha fazla olan Love ve genliği daha büyük olan Rayleigh dalgaları olarak ikiye ayrılırlar. Yapılarda yıkıma yol açan dalgalar S dalgaları ile yüzey dalgalarıdır.
Depremler nasıl sınıflandırılır?
Richter ölçeği 1935′de Charles F. Richter tarafından geliştirilmiştir. Bu ölçek depremleri ortaya çıkardığı enerji miktarlarına göre sınıflayan matematiksel bir hesaplama yöntemidir. En az 4.5 büyüklüğündeki depremler dünyanın her yerindeki hassas sismograflar tarafından kaydedilebilecek kadar güçlüdürler. Depremler, Richter Ölçeği’ne göre; küçük, orta şiddetli, büyük ve çok büyük olarak sınıflandırılırlar. Richter Ölçeği logaritmik bir tabana sahiptir; dolayısıyla ölçekteki her artış öncekinden 10 kez büyük bir çarpanla çarpılır (örneğin 8.6 büyüklüğündeki bir deprem 4.3 büyüklüğündeki bir depremden 2 kat değil, yaklaşık 10.000 kat daha güçlüdür çünkü 8 yediden 10 kat, 7 altıdan 10 kat, 6 beşten 10 kat, 5 ise dörtten on kat büyüktür). Bir depremin yoğunluk ve büyüklüğünü belirlemede başka yollar da olmasına rağmen, Richter ölçeği günümüzde en yaygın kullanılan yöntemdir.
Her yıl dünyada ortalama
1 tane çok çok şiddetli deprem olmaktadır.
( 8 şiddetinden büyük)
18 tane çok şiddetli deprem olmaktadır.
( 7.00-8.00 arası)
120 tane şiddetli deprem olmaktadır
(6.00-7.00 arası)
Depremlerin güçlerini derecelendirmek için “Geliştirilmiş Mercalli Yoğunluk Ölçeği” adı verilen bir ölçüm yöntemi de kullanılır. “Gözlemsel şiddet” olarak da ifade edilen bu yöntemde, bir depremin yoğunluğu, depremin belli noktalarda gözlemlenen şiddetiyle değerlendirilir. Başka bir deyişle matematiksel bir temeli yoktur ve insanların gözlemi, bu yöntemde temel kriteri oluşturur. Bu yöntemin kriterleri incelendiğinde; Richter ölçeği ile Mercalli ölçeğini direkt olarak karşılaştırmanın mümkün olmadığı anlaşılacaktır. Richter ölçeğine göre büyüklüğü 4.5 veya 6 olan bir depremin gözlemsel şiddeti aynı olabilir. Buradaki temel kriter, binaların sağlamlığı, yerleşimin şekli ve alınan yöntemlerle ilgilidir. Mercalli ölçeği yoğunluğu I-XII arasındaki Romen rakamlarıyla ölçüm yapar.